تبلیغات
مهدویـــــــــــــــــــــــــت - مسجد مقدس جمكران

مهدویـــــــــــــــــــــــــت

مرجع مهدویــــــــــــت

سه شنبه 16 فروردین 1390

مسجد مقدس جمكران

نویسنده: سعید علی زاده   طبقه بندی: مسجد مقدس جمكران، 

از جمله اماكنی كه همواره مورد توجه مخصوص امام زمان(ع) بوده و به بركت آن كرامات و عنایات ویژه‏ای در آن به وقوع پیوسته »مسجد مقدس جمكران« است

از جمله اماكنی كه همواره مورد توجه مخصوص امام زمان(ع) بوده و به بركت آن كرامات و عنایات ویژه‏ای در آن به وقوع پیوسته »مسجد مقدس جمكران« است. این مكان شریف را به جهت واقع شدن در كنار روستایی به نام جمكران، مسجد جمكران و به خاطر آن كه به همت »حسن بن مثله« ساخته شده »مسجد حسن بن مثله« و به لحاظ آن كه به امر مبارك حضرت امام زمان(ع) تأسیس شده است؛ »مسجد امام زمان(ع)« یا »مسجد صاحب‏الزمان« می‏نامند. همانطور كه گفته شد این مسجد در زمان حسن بن مثله بنا شد و پس از آن بارها در آن تعمیراتی انجام شده است. از جمله یك بار در زمان مرحوم صدوق و بعدها چندین مرتبه در دوره حكومت سلسله صفویه و یك بار هم در زمان مرجعیت حضرت آیةاللَّه عبدالكریم حائری مؤسس محترم حوزه علمیه قم توسط مجاهد گرانقدر حجةالاسلام شیخ محمد تقی بافقی و بعد از ایشان تعمیراتی هم در آن به وسیله یكی از تجار معروف قم صورت گرفته. در سالهای اخیر به ویژه بعد از پیروزی انقلاب شكوهمند اسلامی به علت استقبال بی‏نظیر مردم از سرتاسر ایران اسلامی به كمك امت اسلامی تحت نظارت هیأت امنا و مدیریت مسجد جمكران طرحهای عمرانی بسیار مهم و در عین حال لازم و ضروری نظیر: سالنهای اجتماعات و كتابخانه عمومی و نمایشگاه كتاب و درمانگاه و محل اسكان برای نمازگزاران و... در كنار گسترش و توسعه ساختمان مسجد در دست اجراست.

امروزه این مكان مقدس به یكی از میعادگاههای بزرگ عاشقان ولایت و امامت تبدیل شده است كه هر هفته شبهای سه‏شنبه و چهارشنبه بویژه در ایام مبارك نیمه شعبان هزاران نفر در آن گرد می‏آیند و از طریق تشكیل مجالس دعا و نیایش ضمن تجدید عهد با امام زمان(ع) از خداوند تبارك و تعالی؛ تعجیل در فرج منجی عالم بشریت را درخواست می‏نمایند.

چگونگی دستور بنای مسجد جمكران

یكی از علمای شیعه به نام حسن بن محمد بن حسن قمی در كتاب تاریخ قم در مورد چگونگی بنای مسجد مقدس جمكران از كتاب مونس الحزین فی معرفة الحق و الیقین اثر شیخ ابو جعفر محمد بن بابویه قمی (شیخ صدوق) چنین نقل می‏كند: شیخ صالح و عفیف، حسن بن مثله جمكرانی گفت: شب سه‏شنبه ای كه مصادف بود با هفدهم ماه مبارك رمضان سال سیصد و نود و سه1 هجری قمری در خانه‏ام خوابیده بودم در حالی كه شب از نیمه گذشته بود. ناگهان صدای عده‏ای از مردم كه در پشت در خانه گرد آمده و مرا صدا می‏زدند به گوشم رسید. وقتی بیدار شدم خطاب به من گفتند: برخیز كه حضرت مهدی(ع) تو را به نزد خود می‏خواند.

حسن می‏گوید: به آنها گفتم اجازه بدهید تا آماده شوم و لباسهایم را بپوشم وقتی خواستم پیراهنم را بپوشم صدایی از طرف در خانه به گوشم رسید كه »آن پیراهن تو نیست« لذا از پوشیدن آن صرف نظر نمودم و بعد شلوارم را برداشتم تا بپوشم باز همان صدا بلند شد كه: »آن شلوار مال تو نیست شلوار خودت را بردار«. آن را به زمین انداختم و شلوار دیگری را كه مال خودم بود پوشیدم و سپس به دنبال كلید در خانه می‏گشتم تا آن را باز كنم باز از طرف در همان صدا به گوشم رسید كه: »در خانه باز است« وقتی به نزدیك در آمدم با جماعتی از بزرگان مواجه شدم. به آنها سلام كردم آنها بعد از جواب سلام این پیشامد را به من تبریك گفتند. سپس مرا همراه خود به محلی كه هم‏اكنون مسجد در آن بنا شده است آوردند. در آنجا وقتی خوب دقت كردم تختی را دیدم كه فرش زیبایی روی آن انداخته شده بود و جوانی در حدود سی ساله در روی آن به بالشی تكیه زده بود و پیرمردی مطلبی را از روی كتاب برای او می‏خواند و بیش از شصت مرد كه بعضی از آنها لباس سبز و بعضی دیگر لباس سفید به تن داشتند در گوشه و كنار آن محل مشغول خواندن نماز بودند. آن پیرمرد كه حضرت خضر(ع) بود مرا در كنار خود جای داد. آنگاه همان جوان نورانی كه بعد معلوم شد حضرت مهدی(ع) هستند بعد از تفقد و احوالپرسی مرا به اسم خودم صدا زده فرمودند: »نزد حسن بن مسلم برو و به او بگو مدت پنج سال است كه تو این زمین را آماده ساخته كشت می‏كنی ولی ما آن را خراب می‏كنیم و امسال هم قصد داری در آن زراعت نمایی در حالی كه تو چنین اجازه‏ای نداری باید سود این چند سال كشت را ردّ كنی تا در اینجا مسجدی بنا شود«. سپس فرمودند: »به حسن به مسلم بگو: اینجا زمین شریفی است كه خداوند آن را از بین سایر زمینها برگزیده است ولی تو آن را به زمین خود لاحق كردی و خداوند به خاطر این كار خلاف دو پسر جوان تو را از دست تو گرفت ولی باز متنبّه نشدی اگر باز هم بخواهی به این كار ادامه بدهی كیفر الهی دیگری كه نمی‏توانی آن را تصور كنی بر تو متوجه خواهد شد.«

حسن بن مثله می‏گوید: »به آن حضرت عرض كردم: مولای من برای این كه مردم سخن مرا بپذیرند، نشان و علامتی در این باره برای من تعیین بفرمائید«.

امام(ع) در پاسخ فرمودند: »ما در اینجا نشانه‏ای را قرار می‏دهیم تا سخن شما را مردم تصدیق نمایند. تو آنچه را كه بیان شد انجام بده به نزد »سید ابوالحسن« برو و به او بگو بیاید و حسن بن مسلم را حاضر كند و سود چند ساله زمین را از او بگیرد و آن را به مردم بدهد تا با آن بنای مسجد را شروع كنند و بقیه مخارج آن را از منافع قریه »رهق« كه ملك ما در ناحیه »اردهال« است به اتمام برسانند ما نصف درآمد رهق را وقف این مسجد نموده‏ایم تا همه ساله درآمد آن را بیاورند به اینجا و صرف عمارت و آبادانی و سایر مخارج این مسجد بنمایند«.

سپس حضرت افزودند: »به مردم بگو تا به این مكان روی آورند و آن را عزیز و گرامی دارند و در آن چهار ركعت نماز به جای آورند؛ دو ركعت اول را به نیت نماز تحیّت (به این ترتیب كه در هر ركعت اول سوره حمد را یك بار و بعد سوره »قل هواللَّه احد« را هفت بار و در ادامه هر یك از ذكرهای ركوع و سجود را هم هفت بار تكرار كنند و نماز را به پایان ببرند) و دو ركعت بعد را هم به نیّت نماز امام زمان(ع) به جای می‏آورند (به این ترتیب كه در هر ركعت بعد از نیت وقتی سوره حمد را شروع كردند به »ایاك نعبد و ایاك نستعین« كه رسیدند آن بخش را صد بار تكرار می‏نمایند و بعد در ادامه سوره حمد را می‏خوانند و آنگاه سوره توحید را یكبار و هر یك از ذكرهای ركوع و سجود را هفت بار تكرار می‏كنند و بعد نماز را تمام می‏كنند.

سپس یك بار لااله الاّ اللَّه می‏گویند و در ادامه هم تسبیحات حضرت زهرا(ع) را كه عبارت از سی و چهار مرتبه »اللَّه‏اكبر« و سی و سه مرتبه »الحمدللَّه« و سی و سه مرتبه »سبحان‏اللَّه« است ذكر می‏نمایند و آنگاه به سجده رفته صد بار بر پیامبر(ص) و آل پیامبر(ع) درود و صلوات می‏فرستند)«.2

در ادامه حضرت اضافه كردند: »هر كس این نماز را بخواند مانند آن است كه در كعبه نماز خوانده باشد.«

حسن بن مثله می‏گوید: »وقتی این سخنان را شنیدم با خود گفتم: گویی آن مكان مورد نظر اینجاست كه مسجد باشكوه امام زمان(ع) خواهد شد«. بعد حضرت به من اشاره فرمودند كه: »برو.«

چون به راه افتادم و مقداری رفتم دوباره آن حضرت مرا صدا زدند و فرمودند: »در گله جعفر كاشانی (كه یك نفر چوپان بود) بزی هست كه اگر مردم پول آن را دادند با پول آنها و اگر ندادند با پول خودت آن را خریداری كن و آن را به اینجا بیاور و ذبح كن و در روز چهارشنبه كه برابر با هجدهم ماه مبارك رمضان است گوشت آن را در شب آینده برای بیماران و كسانی كه گرفتاری دارند انفاق كن خداوند [تبارك و تعالی] همه آنها را شفا می‏دهد. نشانی و علامت آن بز این است كه ابلق است و موی بسیار دارد و در ضمن هفت علامت سفید و سیاه در بدن آن بز هست كه سه تای از آنها در یك طرف بدن و چهار تا در طرف دیگر آن است كه هر یك از آنها به اندازه یك درهم هستند«.

بعد وقتی مجدداً به راه افتادم برای سومین بار مرا صدا زده فرمودند: »اینجا هفت یا هفتاد روز اقامت می‏كنی اگر هفت روز اقامت كنی آن مصادف با شب قدر؛ یعنی بیست و سوم رمضان خواهد بود و اگر هفتاد روز بمانی آن مطابق با شب بیست و پنجم ذیقعده است كه هر دو شب بسیار گرانقدری هستند«.

حسن بن مثله می‏گوید: »سپس برگشته و به خانه آمدم و تمام شب را در اندیشه آنچه واقع شده بود به سر بردم وقتی صبح شد نماز را به جای آوردم و بعد نزد »علی بن منذر« آمده و ماجرا را به وی بازگو كردم بعد به همراه او به محلی كه دیشب مرا به آنجا برده بودند رفتیم«. حسن بن مثله چنین ادامه می‏دهد: »سوگند به خدا علامتهایی را كه حضرت فرموده بودند كه از جمله آنها میخ‏ها و زنجیرهایی بود كه با آنها حدود مسجد را مشخص نموده بودند در آنجا مشاهده كردیم. سپس به همراه علی بن منذر به طرف منزل سید بزرگوار ابوالحسن الرضا راه افتادیم وقتی به در منزل او رسیدیم خدمتكاران او را دیدیم كه در كنار در خانه منتظر ما هستند وقتی ما را دیدند به ما گفتند: آیا شما از اهالی جمكران هستید. گفتیم: آری. گفتند: سیدابوالحسن از اول صبح در انتظار شماست.

سپس وارد خانه شده ضمن اظهار تواضع، خدمت سید عرض سلام كردم و او به گرمی و با احترام كامل جواب سلام را داده و مرا در كنار خود جای داد و پیش از آن كه من سخنی بگویم خطاب به من گفت: ای حسن بن مثله من خوابیده بودم در خواب شخصی به من گفت: صبح زود مردی از اهالی جمكران كه او را حسن بن مثله می‏نامند نزد تو خواهد آمد. آنچه كه او به تو گفت آن را تصدیق كن؛ چرا كه سخن او سخن ماست مبادا گفته‏های او را ردّ كنی در این حال از خواب بیدار شدم و از آن وقت تا كنون منتظر آمدن تو بودم. در ادامه حسن بن مثله جریان شب گذشته را به طور مفصل بیان می‏كند. سید ابوالحسن دستور می‏دهد تا اسبها را آماده سازند بعد سوار می‏شوند و به طرف آن محل حركت می‏كنند در نزدیكیهای روستای جمكران به گلّه جعفر كاشانی برخورد می‏كنند؛ حسن بن مثله برای پیدا كردن آن بز ابلق كه حضرت فرموده بودند وارد گله می‏شود و می‏بیند آن بز در عقب گله است. وقتی بز متوجه حسن بن مثله می‏شود به سرعت خود را به او می‏رساند و حسن آن را می‏گیرد و نزد جعفر كاشانی می‏آورد تا آن را از او بخرد. جعفر كاشانی سوگند یاد می‏كند كه من هرگز این بز را داخل گله ندیده‏ام ولی وقتی آن را در عقب گله امروز دیدم خواستم كه آن را بگیرم ولی هر چه تلاش كردم نتوانستم اما حالا چون شما را دید به نزد شما آمد و این امر بسیار شگفت‏انگیزی است.

بعد آنها آن بز را به محل مسجد می‏آورند و در آنجا ذبحش می‏كنند و همانطور كه حضرت دستور داده بود گوشت آن را بین مریضها تقسیم می‏كنند.

سپس سید ابوالحسن حسن بن مسلم را احضار می‏كند و سود چند ساله زمین را از او می‏گیرد و سود حاصل از املاك روستای رهق را هم می‏آورند و مسجد جمكران را بنا می‏كنند و سقف آن را با چوب می‏پوشانند درضمن سید ابوالحسن‏الرضا زنجیرها و میخها را به منزل خود در قم می‏برد و از آن به بعد هر كس بیمار می‏شد به آنجا می‏رفت به آن زنجیرها تبرك می‏جست و خداوند تبارك و تعالی تفضلی فرموده به واسطه آنها ایشان را شفا می‏داد.

ابوالحسن محمد بن حیدر می‏گوید: شنیدم كه سید ابوالحسن الرضا وقتی وفات یافت او را در محله‏ای كه »موسویان« نامیده می‏شود دفن كردند بعدها وقتی یكی از فرزندان او مریض می‏شود به سراغ صندوقی كه زنجیرها و میخها در آن نگهداری می‏شد می‏رود ولی هنگامی كه در صندوق را باز می‏كند اثری از زنجیرها و میخها در آن نمی‏بیند.3

فضیلت و آداب مسجد جمكران

به طور كلی در مجموعه سخنان و سفارشات منسوب به حضرات معصومین(ع) درباره مسجد مقدس جمكران به دو قسم از فضائل اشاره شده است.

1. اهمیت تكوینی: در سخنانی كه حضرت علی(ع) به پسر یمانی فرموده‏اند اینگونه آمده است:

... ای پسر یمانی اینجا (جمكران) زمینی مقدس و پاك از همه آلودگیهاست.

... بر این زمین اثر نور حق ساطع شود و از این زمین مردم رایحه و بوی مشك استشمام كنند... منازل و مواضع و زمینهای اینجا عالی و گرانبها گردد.

علاوه بر این در ضمن فرموده‏های حضرت حجة بن الحسن (ع) به حسن بن مثله آمده بود به حسن مسلم بگو: »اینجا زمینی شریف است خدای تعالی این زمین را از زمینهای دیگر برگزیده است و به آن فضیلت و برتری داده است«. از این قبیل تعابیر استفاده می‏شود كه زمین جمكران نظیر زمینهای مكه و مدینه دارای ارزش تكوینی خاصی است.

2. همانطور كه در حكایت بنای مسجد جمكران بیان شد در بخشی از فرموده‏های حضرت امام زمان(ع) آمده بود كه ثواب اعمال عبادی نظیر اقامه نماز در این مكان شریف بسیار زیاد است تعبیر آن حضرت این بود كه: »هر كس آن دو ركعت نماز را (با شرایط خاصش) در این مكان شریف به جای آورد مثل آن است كه در كعبه این نماز را خوانده است«. این امر نشان می‏دهد كه از نظر معنوی این مسجد از جایگاه ویژه‏ای برخوردار است.

آداب این مسجد نیز ابتدا خواندن دو ركعت نماز تحیت و سپس دو ركعت نماز امام زمان(ع) با شرایطی است كه گفته شد.

در بعضی از اقوال نیز آمده است كه

پس از این نماز دعای »الهی عظم البلاء« را تا آخر قرائت كنند.

علاوه بر این امور، خواندن دعاهای مخصوص امام زمان نظیر دعای »ندبه« و دیگر دعاهایی كه خواندن آنها در دوره غیبت كبری سفارش شده، در این مكان مناسب است.

پی‏نوشتها :

1 . محدث نوری بعد از نقل حكایت بنای مسجد جمكران می‏نویسند: »عالم جلیل آقا محمد علی كرمانشاهی تاریخ این قصه را در سال 393 ق. نقل كرده است ولی ظاهراً در نوشتن اشتباه شده و در اصل سال 373 ق. بوده است؛ زیرا وفات شیخ صدوق قبل از سال 390 ق. می‏باشد.

2 . این دو ركعت نماز به صورتهای دیگری هم در كتابهای معروف ذكر شده است از جمله 1. مرحوم شیخ طبرسی (صاحب تفسیر) در كنوز النجاح بعد از ذكر اصل نماز دعائی را برای بعد از نماز نقل می‏كند ولی از تهلیل (صد بار لااله‏الااللَّه) و تسبیحات حضرت زهرا(ع) ذكری به میان نمی‏آورد؛ 2. مرحوم سید فضل‏اللَّه راوندی در كتاب دعوات درضمن نمازهای معصومین(ع) می‏فرماید: نماز امام مهدی(ع) دو ركعت است در هر ركعتی حمد یك مرتبه و صد مرتبه »ایاك نعبد و ایاك نستعین« بعد از نماز صد مرتبه صلوات بر پیامبر(ص) و آل او؛ 3. مرحوم سیدبن طاووس در جمال‏الاسبوع ذكر صد مرتبه صلوات را ذكر نمی‏كند ولی فرموده است كه دعای »الهی عظم البلاء و برح الخفاء وانكشف الغطاء ...« تا آخر بعد از نماز خوانده شود و...

3 . اقتباس از حكایت هشتم كتاب جنةالمأوی میرزا حسین نوری كه در جلد 53 بحار الانوار، ص230 به بعد آورده شده است

موعود شماره 40

  • ابر برچسبها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :